ကျောက်စိမ်းတူးဖော်ရေးဌာန

ကျောက်စိမ်းအရိုင်းများကိုတန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း၊ ရတနာခွန်ကောက်ခံခြင်းဆိုင်ရာ

လုပ်ထုံးလုပ်နည်းသတ်မှတ်ချက်များ

၁။      နိုင်ငံတော်က ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများပြဌာန်းခဲ့ပြီး နိုင်ငံသားများကို ကျောက်မျက်ရတနာများတူးဖော်လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာ ရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းသည် ဖော်ပြပါဥပဒေများနှင့်အညီ တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့များကိုဖွဲ့စည်း၍ ကျောက်မျက် ရတနာအရိုင်းများကိုတန်ဖိုးသတ်မှတ်ခြင်း၊ ရတနာခွန်ကောက်ခံခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက် ခဲ့ပါသည်။

ကျောက်မျက်ရတနာများ၏ သီးခြားတည်ရှိနေသော ဝိသေသ လက္ခဏာများ

၂။       ကျောက်မျက်ရတနာများ၏ တန်ဖိုးကို အဆုံးအဖြတ်ပေးရာတွင် အောက်ဖော်ပြပါအချက်(၄)ချက်ကို အခြေခံ၍ဆောင်ရွက်ပါသည် –

(က)    အရောင်(Colour)

( ခ )    သန့်စင်ကြည်လင်ခြင်း(Clearity)

( ဂ )   အရွယ်အစား(Size)

(ဃ)    လက်ရာအဆင့်အတန်း(Cutting or Product Quality)

(က)    အရောင်(Colour)။    ကျောက်မျက်ရတနာတို့၏အရည်အသွေးကိုအကဲဖြတ်ရာတွင် အရောင်သည် အဓိကကျသောအချက်ဖြစ်ပါသည်။ ကျောက်မျက်ရတနာတို့တွင် အဓိက ကျသည့်သီးခြားအရောင်ကိုယ်စီဖြင့် တန်ဖိုးမြင့်ခြင်း၊ အရည်အသွေးမြင့်ခြင်း၊ ကျောက် မျက်ရတနာအချင်းချင်းနှိုင်းယှဉ်လျှင် ထူးခြားပေါ်လွင်၍ အရောင်ပိုမိုလှပခြင်းတို့ဖြင့် ကျောက်မျက်ရတနာတစ်မျိုးစီ၏ ဂုဏ်အင်္ဂါအဖြစ် ရပ်တည်နေကြပြီး အရောင် အနု၊ အရင့်ကိုအခြေခံ၍ အရည်အသွေးနှင့်တန်ဖိုးကို သတ်မှတ်ပါသည်။

( ခ )    သန့်စင်ကြည်လင်ခြင်း(Clearity)။   ကျောက်မျက်တစ်ပွင့်တန်ဖိုးသတ်မှတ်ရာတွင်                              သန့်စင်ကြည်လင်ခြင်းသည် အရေးကြီးသော အချက်တစ်ချက်ဖြစ်သည်။ သဘာဝတွင်                              အပြစ်အနာလုံးဝကင်းစင်သောကျောက်မျက်ရတနာကိုတွေ့ရှိရန်လွန်စွာခက်ခဲပါသည်။                     ကျောက်မျက်ရတနာများတွင် အပြစ်အနာပါဝင်မှု အနည်း အများ တို့အပေါ်အခြေခံ၍                       သန့်စင်ကြည်လင်မှုအဆင့်အတန်းအမျိုးမျိုးကို တွေ့ရှိရပါသည်။

( ဂ )   အရွယ်အစား(Size)။  ကျောက်မျက်ရတနာတစ်ပွင့်၏အရွယ်အစားသည် အရေးကြီး သော အရည်အသွေးတန်ဖိုးဆိုင်ရာ အင်္ဂါရပ်ဖြစ်ပါသည်။ အရွယ်အစားကြီးမားခြင်း သည်ရှားပါးသောဂုဏ်အင်္ဂါရပ်ဖြစ်ပြီးတန်ဖိုးသတ်မှတ်ရာတွင် အဓိကကျသော အချက် ဖြစ်ပါသည်။အရွယ်အစားကြီးမားမှုကြောင့် အခြေအနေဖန်တီးနိုင်ခွင့်ရရှိသည့်အတွက် တန်ဖိုးပိုမိုသတ်မှတ်ကြပါသည်။

(ဃ)    လက်ရာအဆင့်အတန်း(Cutting or Product Quality)။                   ကျောက်မျက်ရတနာ တို့၏အရည်အသွေးသည် အချောထည်ပြုလုပ်ဖန်တီးမှုလက်ရာအဆင့်အတန်းပေါ်တွင် မူတည်ပြီးမူလအရည်အသွေးအတိုင်းရရှိခြင်း၊ ပိုမိုလှပလာစေခြင်း၊ မူလအရည်အသွေး အောက်နိမ့်ကျသွားခြင်းတို့ကိုဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ထို့ကြောင့်ကျောက်မျက်ရတနာတို့၏ အချောထည်လက်ရာအဆင့်အတန်းသည် အရည်အသွေးနှင့် တန်ဖိုးသတ်မှတ်ရာတွင် အရေးကြီးသော အဓိကအချက်တစ်ချက်ဖြစ်ပါသည်။

 

ခွင့်ပြုမိန့်ရရှိသော ကုမ္ပဏီ/အသင်းတာဝန်

၃။      ကျောက်မျက်ရတနာတူးဖေါ်ထုတ်လုပ်ရန် ခွင့်ပြုမိန့်ရရှိသော ကုမ္ပဏီ/အသင်းသည် တူးဖော်ထုတ်လုပ် ရရှိသော ကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းကို တန်ဖိုးဖြတ်နိုင်ရန်နှင့် ရတနာခွန်ပေးဆောင်နိုင်ရန်အလို့ငှာ မြန်မာ့ ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်း၏ မြို့နယ်ရုံးခွဲမှတစ်ဆင့် တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့သို့ တင်ပြရပါမည်။ ခွင့်ပြုမိန့်ရရှိသော ကုမ္ပဏီ/အသင်းသည် ကျောက်ထွက်ရှိပြီးနောက် အောက်ဖော်ပြပါလုပ်ငန်း တာဝန်များကို ဆောင်ရွက်ထားရမည် –

(က)   တူးဖော်ရရှိထားသော ကျောက်စိမ်းအရိုင်းတုံးအား ချော်ခေါက်ခြင်း၊ ရေဆေးခြင်းများ ကြိုတင် ဆောင်ရွက်ထားရှိရမည်။

( ခ )    တူးဖော်ရရှိသည့် ကျောက်စိမ်းအရိုင်းတုံးပေါ်တွင် သက်ဆိုင်ရာ မှော်/လုပ်ကွက်များအလိုက် ရှေးဦးမှတ်ပုံတင်ရမည်။ ဥပမာ – မော်လကင်မှော်၊ လုပ်ကွက်အမှတ်(၁)မှထွက်ရှိသော ကျောက်စိမ်းရိုင်းဖြစ်ပါက MLK-1/            /2017-18 ဟုလည်းကောင်း၊ ရွှေဂေါင်ဂေါင် အကျိုးတူ၊ မက်လင်ချောင်မှော်၊ လုပ်ကွက်အမှတ်(၁)မှထွက်ရှိသော ကျောက်စိမ်းရိုင်းဖြစ်ပါက  Government Shwe Gaung Gaung ကို ကိုယ်စားပြု၍ GSG(MLC-1)/          /2017 – 18 ဟုလည်းကောင်း၊ ကျန်မိသားစု အကျိုးတူ၊  ကျောက်ဆောင်ကွက်ရပ်၊  လုပ်ကွက်( ၁ )မှ ထွက်ရှိသော ကျောက်မျက်ရိုင်းဖြစ်ပါက Government Kyan Family ကို ကိုယ်စားပြု၍ GKF(KS-1)/         /2017-18 ဟုလည်းကောင်း မှတ်ပုံတင်စာရင်းရေးသွင်းရမည်။

( ဂ )   ရှေးဦးမှတ်ပုံတင်စာရင်းကိုသက်ဆိုင်ရာလယ်ဂျာစာရင်းများတွင်  နေ့အလိုက် စာရင်းရေးသွင်း မှတ်တမ်းတင်ထားရှိရမည်။

(ဃ)    ရတနာခွန်မပေးဆောင်မီကျောက်စိမ်းရိုင်းများကို ကြိုတင်ဖြတ်တောက်လိုပါက ကျောက်စိမ်း တုံးတူးဖော်ရရှိကြောင်းနှင့် ကြိုတင်ဖြတ်တောက်လိုကြောင်း သက်ဆိုင်ရာတန်ဖိုးဖြတ် အဖွဲ့သို့ ကြိုတင်သတင်းပို့တင်ပြရမည်။

( င )    ဖြတ်တောက်လိုသည့် ကျောက်စိမ်းအရိုင်းတုံးအတွက် မဖြတ်တောက်မီ တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့ များက သတ်မှတ်သည့် တန်ဖိုးအရ ရတနာခွန် သတ်မှတ်ပေးဆောင်ရမည်။

( စ )   ဖြတ်တောက်ပြီးနောက် သက်ဆိုင်ရာတန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့သို့ ပြန်လည်ပြသစစ်ဆေးခံရန်နှင့် အရည် အသွေး ပြောင်းလဲမှုရှိပါက ရတနာခွန်ထပ်မံပေးဆောင်ရမည်။

(ဆ)    ကျောက်မျက်၊ ကျောက်စိမ်းအရိုင်းများအတွက်ကျသင့်သည့်ရတနာခွန်ကို ခွင့်ပြုမိန့်ရရှိသည့်  ကုမ္ပဏီက မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်သို့ ပေးသွင်းရမည်။

( ဇ )   ကျောက်မျက်/ ကျောက်စိမ်းအရိုင်းများ တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်းလုပ်ငန်းအတွက် ကျသင့်သည့် ကြီးကြပ်ခ၊ရာဖြတ်ခတို့ကိုခွင့်ပြုမိန့်ရရှိသည့်ကုမ္ပဏီက မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ် ရေးလုပ်ငန်းသို့ ပေးသွင်းရမည်။

(ဈ )    တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့က သတ်မှတ်သည့်ကျောက်မျက်ရတနာတန်ဖိုးကို မကျေနပ်ပါက ပြင်ဆင် သတ်မှတ်ပေးရန် တန်ဖိုးသတ်မှတ်သည့်နေ့မှ ရက်ပေါင်း(၃၀)အတွင်း ကျောက်မျက်ရတနာ ကြီးကြပ်ရေးဗဟိုကော်မတီသို့ တန်ဖိုးပြင်ဆင်ပေးရန်(နောက်ဆက်တွဲ-က)ပါပုံစံမကလ(၈)ဖြင့် တင်ပြရမည်။

(ည)    ရတနာခွန်ထမ်းဆောင်ပြီးသော ကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းများကို တစ်နှစ်တိတိ ရောင်းချ သော်လည်း တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့က သတ်မှတ်သည့်ကျောက်မျက်ရတနာတန်ဖိုးကိုပင် ရောင်းချ၍ မရလျှင် တန်ဖိုးလျှော့ချ၍ သတ်မှတ်ပေးရေးအတွက်(နောက်ဆက်တွဲ-ခ)ပါ ပုံစံမကလ(၉)ဖြင့် ဗဟိုကော်မတီသို့လျှောက်ထားနိုင်သည်။ယင်းသို့လျှောက်ထားရာတွင် “သတ်မှတ်သည့် တန်ဖိုး ဖြတ်ခ ”ကို ပေးရမည်။

၄။      အလွယ်တကူသယ်ယူနိုင်သောကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းတုံးဖြစ်ပါကတူးဖော်ထုတ်လုပ်ရရှိသည့်နေ့တွင် ပင် ယင်းကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းတုံးကို သက်ဆိုင်ရာကျောက်စိမ်းတူးဖေါ်ရေးဌာန၊ မြို့နယ်ရုံးခွဲမှတစ်ဆင့် တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့သို့ တင်ပြရမည်။ အလွယ်တကူသယ်ယူခြင်းမပြုနိုင်သော လေးလံကြီးမားသော ကျောက်မျက် ရတနာအရိုင်းတုံးများနှင့် အရေအတွက်၊ အလေးချိန်များပြားသော ကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းများဖြစ်ပါက ယင်းကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းများ၏အမျိုးအစား၊အရည်အသွေး၊အရေအတွက်၊အလေးချိန်နှင့်အရွယ်အစား ခန့်မှန်းချက်နှင့် အကျိုးအကြောင်းဖေါ်ပြချက်တို့ကို မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်း၏ မြို့နယ်ရုံးခွဲမှတစ်ဆင့်တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့သို့အကြောင်းကြားရပါမည်။ထိုသို့အကြောင်းကြားပြီးနောက်တန်ဖိုးဖြတ် အဖွဲ့၏ ညွှန်ကြားချက်နှင့်အညီ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရပါမည်။

ကျောက်စိမ်း၊ ကျောက်မျက်အရိုင်းများကို ရတနာခွန်ဆောင်ရန် သတင်းပို့တင်ပြခြင်း

၅။      ခွင့်ပြုမိန့်ရရှိသူသည် အလွယ်တကူသယ်ယူနိုင်သော ကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းတုံးဖြစ်ပါက တူးဖော် ထုတ်လုပ်ရရှိသည့်နေ့တွင် ပင်ယင်းကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းတုံးကိုတန်ဖိုးဖြတ်နိုင်ရန်နှင့်ရတနာခွန်ပေးဆောင် နိုင်ရန် မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်း၏ မြို့နယ်ရုံးခွဲနှင့် သက်ဆိုင်ရာတန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့သို့ (နောက်ဆက်တွဲ-ဂ) ပုံစံဖြင့် ရေးသားတင်ပြရပါမည်။

၆။      အလွယ်တကူသယ်ယူခြင်းမပြုနိုင်သော လေးလံကြီးမားသည့် ကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းတုံးများ ၊ အရေအတွက်နှင့် အလေးချိန်များသော ကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းများဖြစ်ပါက ယင်းကျောက်မျက်ရတနာ အရိုင်းများ၏ အမျိုးအစား၊ အရည်အသွေး၊ အရေအတွက်၊ အလေးချိန်နှင့်အရွယ်အစားခန့်မှန်းချက်နှင့် အကျိုး အကြောင်းဖော်ပြချက်တို့ကို မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်း၏ မြို့နယ်ရုံးခွဲမှတဆင့် သက်ဆိုင်ရာတန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့သို့ အကြောင်းကြားရမည်။ ထိုသို့ အကြောင်းကြားပြီးနောက် တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့၏ ညွှန်ကြားချက်နှင့်အညီ ဆောင်ရွက်ရပါမည်။

၇။      မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်း၏ မြို့နယ်ရုံးခွဲမှ ( နောက်ဆက်တွဲ-ဃ )ပါအတိုင်း ရတနာခွန်(တွင်းဝခွန်)ပေးဆောင်ခွင့်ပြုသည့်စာရရှိပါက ရတနာခွန်ပေးဆောင်မည့်ကျောက်မျက်ရတနာများကို လုပ်ကွက်မှသက်ဆိုင်ရာတန်ဖိုးဖြတ်ရုံးသို့သယ်ဆောင်ခွင့်ကို(နောက်ဆက်တွဲ-င)ပါအတိုင်း သက်ဆိုင်ရာတန်ဖိုး ဖြတ်ရုံးတွင် တင်ပြလျှောက်ထားရပါမည်။

၈။      သက်ဆိုင်ရာ တန်ဖိုးဖြတ်ရုံးသည် ရတနာခွန်(တွင်းဝခွန်)ပေးဆောင်ရန် ကျောက်မျက်ရတနာများကို မှော်/ လုပ်ကွက်မှတန်ဖိုးဖြတ်ရုံးစိုက်ရာနေရာသို့သယ်ဆောင်ခွင့်လက်မှတ်(နောက်ဆက်တွဲ-စ)ကိုထုတ်ပေးရပါမည်။

၉။      ခွင့်ပြုမိန့်ရရှိသူသည် သက်ဆိုင်ရာတန်ဖိုးဖြတ်ရုံးက သတ်မှတ်ပေးသည့်ရက်တွင် ခွင့်ပြုသည့်ခရီး လမ်းကြောင်းအတိုင်း ကျောက်မျက်ရတနာများကို သက်ဆိုင်ရာတန်ဖိုးဖြတ်ရုံးသို့ သယ်ဆောင်လာရမည်။

 

တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း

၁၀။    မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာဥပဒေအရ တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့ကို သယံဇာနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်း ရေးဝန်ကြီးဌာနက ဖွဲ့စည်းပေးရပါမည်။ သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ကျောက်မျက်ရတနာဆိုင်ရာပညာရှင်များ၊ကျွမ်းကျင်သူများနှင့်အခြား သင့်လျော်သူများပါဝင်သော တန်ဖိုးဖြတ် အဖွဲ့များကို လိုအပ်သည့်နေရာဒေသအလိုက် ဖွဲ့စည်းပေးရမည်။

၁၁။    ဒေသအလိုက်တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းရာတွင် အဖွဲ့ဝင်အနည်းဆုံး ( ၉ )ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းရပါမည်။ တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့၏ ဥက္ကဌနှင့် အတွင်းရေးမှူးတို့ကို သတ်မှတ်ပေးရပါမည်။

၁၂။     သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာနသည် တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့ကို လိုအပ်သလို ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းပေးနိုင်ပါသည်။

၁၃။    လိုအပ်သောဒေသများအတွက် တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့များ၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို သီးခြားသတ်မှတ် ပေးနိုင်ပါသည်။

၁၄။    အစိုးရဝန်ထမ်းမဟုတ်သော တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့ဝင်များသည် သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်း သိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာနက သတ်မှတ်သည့်ချီးမြှင့်ငွေကိုခံစားခွင့်ရှိပါသည်။ ယင်းစရိတ်ကို မြန်မာ့ကျောက်မျက် ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်း၏အသုံးစရိတ်မှ ကျခံရမည်။

၁၅။    မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းသည်တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့ဖွဲ့စည်းနိုင်ရန်အတွက် မြန်မာ့ ကျောက်မျက်ရတနာဥပဒေပါ သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ညီညွတ်သူများကို ရွေးချယ်ပြီး အတည်ပြုဖွဲ့စည်းပေးရေး သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ တင်ပြဆောင်ရွက်ရပါမည်။

၁၆။    တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့ဝင်များ လုပ်ငန်းတာဝန်အရ အပြောင်းအလဲရှိခြင်းနှင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းရန်လိုအပ်ပါက ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းပေးနိုင်ပါရန် ဝန်ကြီးဌာနသို့ တင်ပြဆောင်ရွက်ရပါမည်။

တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များ

၁၇။    ခွင့်ပြုမိန့်ရရှိသောကုမ္ပဏီ/အသင်းက တူးဖေါ်ထုတ်လုပ်ရရှိသော ကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းများကို သက်ဆိုင်ရာတန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့သို့ လာရောက်ပြသသောအခါ ကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းများ၏ အရည်အသွေး၊ အရေအတွက်၊ အလေးချိန်နှင့် အရွယ်အစားတို့ကို သတ်မှတ်ချက်များနှင့်အညီ မှတ်ပုံတင်ထားရှိရမည်။

၁၈။    မှတ်ပုံတင်ပြီးသော ကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းကို သတ်မှတ်ချက်နှင့်အညီ တန်ဖိုးသတ်မှတ်ရမည်။

၁၉။    တန်ဖိုးသတ်မှတ်ချက်အပေါ် ရတနာခွန်ကောက်ခံနိုင်ရန် သက်ဆိုင်ရာဌာနနှင့်ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရမည်။

၂၀။     ခွင့်ပြုမိန့်ရရှိသောကုမ္ပဏီ/အသင်းကထုတ်လုပ်ရရှိသောကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းများကို တန်ဖိုးဖြတ် အဖွဲ့သို့ လာရောက်ပြသမှတ်ပုံတင်ခြင်းမပြုဘဲ မသမာမှုပြုကြောင်း သတင်းရရှိပါက ဤဥပဒေနှင့်အညီ အရေးယူ ဆောင်ရွက်ရမည်။

၂၁။     သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာနက အခါအားလျော်စွာ ပေးအပ်သော လုပ်ငန်းတာဝန်များကိုထမ်းဆောင်ရမည်။

၂၂။      တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့သည်ကျောက်မျက်ရတနာတန်ဖိုးသတ်မှတ်ခြင်းကို အနည်းဆုံးရက်သတ္တတစ်ပတ်လျှင် တစ်ကြိမ် ဆောင်ရွက်ရမည်။

၂၃။     တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့၏ ဥက္ကဌသည်ရက်သတ္တတစ်ပတ်အတွင်း တန်ဖိုးသတ်မှတ်ရန်လိုအပ်ပါကအစည်း အဝေးကို အချိန်မရွေးခေါ်ယူခွင့်ရှိသည်။

၂၄။     တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဝက်ကျော် တက်ရောက်လျှင် အစည်းအဝေး အထမြောက်သည်။

၂၅။     တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့သည်အစည်းအဝေးတက်ရောက်သည့် အဖွဲ့ဝင်အများစု၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် တန်ဖိုး သတ်မှတ်ရမည်။

၂၆။     တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့သည် တန်ဖိုးဖြတ်ရာတွင် လိုအပ်ပါက ကျောက်မျက်ရတနာဆိုင်ရာပညာရှင်များနှင့် ကျွမ်းကျင်သူများကို ဖိတ်ကြား၍အကြံဉာဏ်တောင်းခံနိုင်သည်။

၂၇။     တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့သည် အစည်းအဝေးမှတ်တမ်းမိတ္တူကို မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်းသို့ ပေးပို့ရမည်။

၂၈။     တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့သည် ခွင့်ပြုမိန့်ရရှိသူက အလွယ်တကူတင်ပြခြင်းမပြုနိုင်သည့် လေးလံကြီးမားသော ကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းတုံးများ၊ အရေအတွက်နှင့်အလေးချိန်များသော ကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းတုံးများ တူးဖေါ်ရရှိကြောင်း အကြောင်းကြားလာပါက နှောင့်နှေးကြန့်ကြာခြင်းမရှိစေဘဲ ထိုကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်း တုံး တည်ရှိရာ နေရာဒေသသို့ သွားရောက်ကြည့်ရှုစစ်ဆေးရမည်။ ထို့ပြင် ကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းတုံး၏ အမျိုးအစား၊အရည်အသွေး၊ အရေအတွက်၊ အလေးချိန်နှင့်အရွယ်အစားတို့ကိုမှတ်တမ်းပြုစုပြီး မှတ်ပုံတင်ခြင်း နှင့် တန်ဖိုးသတ်မှတ်ခြင်းများကို ပြုလုပ်ရမည်။ ယင်းတန်ဖိုးသတ်မှတ်ချက်အပေါ် ရတနာခွန်ကောက်ခံနိုင်ရန် သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်၊ ညွှန်ကြားချက်နှင့်အညီ မြန်မာ့ ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်း၏သက်ဆိုင်ရာမြို့နယ်ရုံးခွဲသို့အကြောင်းကြားစာပေးပို့ပြီး တန်ဖိုး သတ်မှတ်ချက်မိတ္တူတစ်စောင်ကို မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းသို့ ပေးပို့ရမည်။

၂၉။     တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့သည် ခွင့်ပြုမိန့်ရရှိသူက ထုတ်လုပ်ရရှိသည့် ကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းများ၏ အမျိုး အစား၊ အရည်အသွေး၊ အရေအတွက်၊ အလေးချိန်နှင့်အရွယ်အစားတို့ကို(နောက်ဆက်တွဲ-ဆ)ပါပုံစံ-(မကလ-၁၄)တွင် ရေးသွင်းမှတ်ပုံတင်၍တန်ဖိုးသတ်မှတ်ရပါသည်။ ယင်းပုံစံမိတ္တူကို ခွင့်ပြုမိန့်ရရှိသူအား ထုတ်ပေးရ ပါမည်။ထို့ပြင်တန်ဖိုးသတ်မှတ်ချက်အပေါ် ရတနာခွန်ကောက်ခံနိုင်ရန် မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ် ရေးလုပ်ငန်း၏သက်ဆိုင်ရာမြို့နယ်ရုံးခွဲသို့ အကြောင်းကြားစာပေးပို့ပြီး မိတ္တူတစ်စောင်ကို မြန်မာ့ကျောက်မျက် ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းသို့ ပေးပို့ရပါမည်။

၃၀။    မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းသည် တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့ဝင်များ၏စာရင်းနှင့် တန်ဖိုး ဖြတ်အဖွဲ့ဝင်များကပေးပို့လာသောအစည်းအဝေးမှတ်တမ်းများ၊ တန်ဖိုးသတ်မှတ်ချက်များကိုစုပေါင်းထိန်းသိမ်း ထားရှိရမည်။

၃၁။    တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့ဥက္ကဌ(သို့မဟုတ်)အတွင်းရေးမှူးသည် ခွင့်ပြုမိန့်ရရှိသူက ထုတ်လုပ်ရရှိသော ကျောက် မျက်ရတနာအရိုင်းများကိုတန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့သို့ လာရောက်ပြသမှတ်ပုံတင်ခြင်းမပြုဘဲမသမာမှုပြုကြောင်း သတင်း ရရှိပါက ထို့သူအား စီမံခန့်ခွဲရေးနည်းလမ်းဖြင့် အရေးယူနိုင်ရန်အတွက် သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ တင်ပြရမည့်အပြင် မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာဥပဒေအရ ပြစ်မှုကြောင်းဖြင့် အရေးယူနိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာရဲတပ်ဖွဲ့စခန်းသို့ ပထမသတင်းပေးတိုင်ကြားခြင်း ပြုလုပ်ရမည်။

၃၂။     တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့ဥက္ကဌ(သို့မဟုတ်) အတွင်းရေးမှူးသည် ကျောက်မျက်တူးဖော်ထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီ/ အသင်းများက ထုတ်လုပ်ရရှိသောကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းများကို မသမာမှုပြုခြင်း ရှိ/မရှိစစ်ဆေးသိရှိ ဖော်ထုတ်နိုင်ရန် အောက်ပါစာရွက်စာတမ်းများကို တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့တွင်ထားရှိ၍ စစ်ဆေးကြပ်မတ်ဆောင်ရွက် ရပါမည်-

(က)    အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့်စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပေးသည့် ကုမ္ပဏီမှတ်ပုံ           တင် လက်မှတ်နှင့် ပုံစံ(၆) ၊ ပုံစံ(၂၆)များ

( ခ )    သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာန၏ ကျောက်မျက်ရတနာထုတ်လုပ်ခြင်း လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ရန် ခွင့်ပြု မိန့်။

( ဂ )   တူးဖော်ခွင့်ရ မှော်/ကွက်ရပ်/လုပ်ကွက်အမှတ်နှင့်မြေပုံများ

(ဃ)    အလုပ်သမားနှင့် စက်ယန္တရားပစ္စည်းများစာရင်း

( င )    ကျောက်ထွက်ရှိမှု သတင်းပို့မှတ်တမ်း

( စ )   ရတနာခွန်ပေးဆောင်သည့် မှတ်တမ်း

၃၃။    မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်း၊ ရုံးခွဲမှ ကျောက်မျက်ရတနာတူးဖော်ထုတ်လုပ်ခွင့် ရရှိသည့်ကုမ္ပဏီ/အသင်းသို့ခွင့်ပြုမိန့်ပြန်လည်ပေးအပ်သည့်အခါ တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့မှမိတ္တူရရှိသည်နှင့် ကုမ္ပဏီ/ အသင်း၏လုပ်ကွက်ကို စနစ်တကျမှတ်ပုံတင်ထားရှိပြီး လုပ်ငန်းစတင်တူးဖော်ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ရမည်။ ကုမ္ပဏီ/အသင်း၏ကိုယ်စား ယင်းလုပ်ကွက်မှ ကျောက်မျက်ရတနာရိုင်းများ တူးဖော်ထွက်ရှိမှုကို တန်ဖိုးဖြတ် အဖွဲ့ထံသတင်းပို့ရန်နှင့်ရတနာခွန်ပေးဆောင်ရန် ပျက်ကွက်ပါက မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာဥပဒေအရ အရေး ယူခံရမည်ဖြစ်ကြောင်းကို သိရှိကြောင်းဝန်ခံကတိရယူထားရမည်။ မှော်/ကွက်ရပ်/လုပ်ကွက်အလိုက် ကျောက် ထွက်ရှိမှုကိုလည်းကောင်း၊ သက်တမ်းတူလုပ်ကွက်တူစာရင်းမှတ်တမ်းထားရှိပြီး ၎င်းလုပ်ကွက်များ၏ကျောက် ထွက်ရှိမှုကိုလည်းကောင်း၊တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့မှလစဉ်သွားရောက်၍ မြေပြင်ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးကြည့်ရှုဆောင်ရွက် ရမည်။

၃၄။    ကုမ္ပဏီ/အသင်းသည်လုပ်ငန်းစတင်ဆောင်ရွက်ပြီး ကျောက်ထွက်ရှိသည်နှင့်တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့သို့ သတင်းပို့ ရတနာခွန်ပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်သော်လည်း ကျောက်ထွက်ရှိမှုသတင်းပို့ရန်ပျက်ကွက်ခြင်း၊သက်တမ်းတူကုမ္ပဏီ/ အသင်းများမှရတနာခွန်စတင်ပေးဆောင်သော်လည်းရတနာခွန်လာရောက်ပေးဆောင်ခြင်းမရှိပါကတန်ဖိုးဖြတ် အဖွဲ့ ဥက္ကဌသို့မဟုတ် အတွင်းရေးမှူးသည် မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းရုံးခွဲသို့တင်ပြ၍ ရုံးခွဲမှကိုယ်စားလှယ်နှင့်အတူ သက်ဆိုင်ရာကုမ္ပဏီ/အသင်း၏လုပ်ကွက်သို့သွားရောက်စစ်ဆေးရမည်။ စစ်ဆေး သည့်အဖွဲ့သည်မသမာမှုပြုသည်ဟုစုံစမ်းသိရှိရသည်နှင့်တရားရုံးတွင်အမှုဖွင့်အရေးယူပြီး သက်ဆိုင်ရာကုမ္ပဏီ/ အသင်းအား တူးဖော်ခွင့်ယာယီရပ်ဆိုင်းရန် မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းရုံးခွဲမှ တစ်ဆင့် ရုံးချုပ်သို့ တင်ပြဆောင်ရွက်ရမည်။

ရတနာခွန်

၃၅။    ခွင့်ပြုမိန့်ရရှိသော ကုမ္ပဏီ/အသင်းသည် ထုတ်လုပ်ရရှိသော ကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းကို မှတ်ပုံတင်ပြီးနောက် တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့က သတ်မှတ်သော တန်ဖိုးအပေါ် အခြေပြု၍ အောက်ပါရာခိုင်နှုန်း အတိုင်း မြန်မာကျပ်ငွေဖြင့် ရတနာခွန်ပေးဆောင်ရပါမည်-

(က)    ပတ္တမြား၊ နီလာ၊ ကျောက်စိမ်း၊ စိန် ဖြစ်ပါက ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း

( ခ )   အထက်ပါ ကျောက်မျက်ရတနာများမှအပ အခြား ကျောက်မျက်ရတနာ ဖြစ်ပါက (၁၀) ရာခိုင်နှုန်း

တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ်ခြင်း

၃၆။    ရတနာနယ်မြေများအလိုက် အောက်ပါအတိုင်း တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ပါမည် –

(က)    ကချင်ပြည်နယ်

(၁)      လုံးခင်း/ဖားကန့်ရတနာနယ်မြေ                          (၄)ဖွဲ့

(၂)      နန့်ယားဆိပ်ဒေသ                                            (၁)ဖွဲ့

(၃)      မိုးညှင်းရတနာနယ်မြေ(မော်လူး/မော်ဟန်)             (၁)ဖွဲ့

( ခ )    စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ခန္တီးရတနာနယ်မြေ(ခန္တီး)                          (၁)ဖွဲ့

( ဂ )    မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိုးကုတ်ရတနာနယ်မြေ(မိုးကုတ်)   (၃)ဖွဲ့

(ဃ)    ရှမ်းပြည်နယ်၊ မိုင်းရှူးရတနာနယ်မြေ(မိုင်းရှူး)                 (၁)ဖွဲ့

၃၇။    ကျောက်မျက်ရတနာထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းများ တိုးတက်များပြားလာပါက သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်း ကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့ကို လိုအပ်သလို တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက် ရမည်။

၃၈။    တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ်သွားပါမည် –

(က)    မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းမှ အရာထမ်း(၁)ဦး     ဥက္ကဋ္ဌ

( ခ )    တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့မှကိုယ်စားလှယ်(၁)ဦး                  အဖွဲ့ဝင်

( ဂ )    တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်မှကိုယ်စားလှယ်(၁)ဦး                  အဖွဲ့ဝင်

(ဃ)    မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းမှ အမှုထမ်း(၁)ဦး      အဖွဲ့ဝင်

( င )    မြို့နယ်အခွန်ဦးစီးဌာနမှူး(၁)ဦး                                                        အဖွဲ့ဝင်

( စ )    ကျောက်မျက်ရတနာလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းမှကိုယ်စားလှယ်(၁)ဦး        အဖွဲ့ဝင်

(ဆ)    ကျောက်စိမ်း/ကျောက်မျက် ကျွမ်းကျင်သူလုပ်ငန်းရှင်ကိုယ်စားလှယ်(၂)ဦး အဖွဲ့ဝင်

( ဇ )    မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းမှ အရာထမ်း(၁)ဦး               အတွင်းရေးမှူး

တန်ဖိုးဖြတ်ရာတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်သောအချက်များ

၃၉။    တန်ဖိုးဖြတ်အဖွဲ့သည်ခွင့်ပြု့မိန့်ရရှိသူက လာရောက်ပြသသည့် ကျောက်စိမ်း၊ ကျောက်မျက်အရိုင်းတုံး များကို တန်ဖိုးဖြတ်ရာတွင် ပညာရပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအတွေ့အကြုံ၊ ကျွမ်းကျင်မှုများအပြင် အောက်ပါအချက်များကို လည်း တန်ဖိုးဖြတ်ရာတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်ပါသည် –

(က)    တန်ဖိုးဖြတ်ရမည့် ကျောက်မျက်၊ ကျောက်စိမ်းအရိုင်းတုံး၏ အရွယ်အစားကြီးမားပါက အသုံးချနိုင်မှုတန်ဖိုးကြီးမားပါသည်။ အထူးသဖြင့်ရတနာများ၏ အရွယ်အစားကြီးမားသည့် ဂုဏ်၊ ရှားပါးမှုဂုဏ်တို့အတွက် တန်ဖိုးရှိပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အရည်အသွေး၊ အရောင်၊ ကျောက်သား၊ အပြစ်အနာကင်းစင်မှုတူညီသည့်(၁)ကရက်အရွယ် ပတ္တမြားတစ်ပွင့်နှင့် (၃)ကရက်အရွယ်ပတ္တမြားတစ်ပွင့်တို့ကိုတန်ဖိုးသတ်မှတ်ရာတွင် (၁)ကရက်အရွယ် ပတ္တမြားကို ကျပ်(၁၀၀)သန်းသတ်မှတ်ပါက (၃)ကရက်ပတ္တမြားကို ကျပ်(၃၀၀)သန်း သတ်မှတ်၍ မရပါ။ ကျပ်(၃၀၀)သန်းနှင့်အထက် (၄၀၀)(၅၀၀)(၆၀၀)စသဖြင့် သတ်မှတ်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အတူ(၁)ကီလိုဂရမ်အလေးချိန်ရှိသည် ကျောက်စိမ်းအသားကျောက်(A)တစ်တုံးကို ကျပ်(၁) သန်းသတ်မှတ်ပါက အလားတူအရည်အသွေးရှိသည့် အသားကျောက်(A)(၁၀၀၀)ကီလိုဂရမ် ကျောက်စိမ်းတုံးကို ကျပ်သန်း(၁၀၀၀)သတ်မှတ်၍မရပါ။ ကျပ်သန်း(၁၀၀၀)အထက် တန်ဖိုး သတ်မှတ်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။ အသုံးဝင်နိုင်မှု၊ အသုံးချနိုင်မှု၊ တွေ့ရှိရန်ခက်ခဲသည့်ရှားပါးမှု၊ ဈေးကွက်အခြေ အနေတို့ကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစား တန်ဖိုးဖြတ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

( ခ )    တန်ဖိုးဖြတ်ရမည့်ကျောက်မျက်၊ ကျောက်စိမ်းများ၏အလင်းပေါက်မှု၊ ကျောက်သားကျစ်လစ် သိပ်သည်းမှု(Texture)၊ အ‌ရောင်ပါဝင်မှု(Colour)၊ အသားပိတ်ခြင်း၊ အပြစ်အနာပါဝင်မှု၊ ကင်းလွတ်မှု၊ ယမ်းအနု၊ အကြမ်းစသည်တို့အပြင်အချောထည် ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်နိုင်မှု တို့ကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး တန်ဖိုးဖြတ်ရန်လိုအပ်ပါမည်။

( ဂ )   ကျောက်စိမ်